नेपालमा कुनै वस्तु वा सेवामा VAT लाग्छ कि लाग्दैन? व्यवहारिक जाँच

वास्तविक supply के हो?

ग्राहकले ठ्याक्कै के पाउँछ, कसले दिन्छ, कहाँ प्रयोग हुन्छ र रकमले के समेट्छ लेख्नुहोस्। एउटै “consultancy package” भित्र सल्लाह, software access र खर्च reimbursement भए प्रत्येक भागको छुट्टै VAT उपचार हुन सक्छ।

चारवटा सम्भावना जाँच्नुहोस्

कारोबार नेपाल VAT को दायरामा छ कि छैन हेरेपछि हालको अनुसूची 1 मा exemption र अनुसूची 2 मा zero rating खोज्नुहोस्। दुवैमा नपरे सामान्यतया प्रचलित दरमा taxable supply हुन्छ। Exempt र zero-rated एउटै होइनन्।

त्यसपछि दर्ता जाँच्नुहोस्

Taxable supply गर्दैमा हरेक सानो विक्रेताले तुरुन्त VAT थप्न मिल्दैन। कारोबार सीमा, अनिवार्य दर्ता हुने category र voluntary registration हेर्नुपर्छ। दर्ता नभएको व्यक्तिले bill मा आफूखुसी VAT उठाउन हुँदैन।

निष्कर्षको फाइल बनाउनुहोस्

Specification, contract, आवश्यक HS code, अनुसूचीको exact line, ग्राहकको स्थान र जाँच मिति राख्नुहोस्। नयाँ वा अस्पष्ट bundle भए बजारमा अरूले गरेको नक्कलभन्दा लिखित professional view सुरक्षित हुन्छ।

व्यवहारमा राख्नुपर्ने control

प्रतिस्पर्धीको invoice लाई कानुनी आधार नमान्नुहोस्। Exact specification, लागू अनुसूची, source version र effective date सहित निर्णय फाइल राखेर sales, purchase र accounts मा एउटै VAT treatment लागू गर्नुहोस्।

यो विषयमा निर्णय गर्दा चारवटै मुख्य निष्कर्ष लिखित रूपमा जाँच्नुहोस्: व्यवसायको नाम होइन, वास्तविक supply पहिचान गर्नुहोस्। छुटका लागि अनुसूची 1 र zero rate का लागि अनुसूची 2 हेर्नुहोस्। VAT लाग्नु र दर्ता अनिवार्य हुनु फरक प्रश्न हुन्। वर्गीकरणको प्रमाण सुरक्षित राख्नुहोस्। कसले, कुन मितिको स्रोत हेरेर जाँच्यो र कुन तथ्य अझै खुल्न बाँकी छ लेख्नुहोस्। Invoice, contract वा अनुसूची बदलिए पुरानो assumption चुपचाप चलाउनु हुँदैन।